Юу ч бодохгүй байх үед шинэ санаа орж ирдэг

КОМПАНИЙН ЗАХИРАЛ НОЁН ТАРХИ
Хүний бие эрхтэн дундаас онцгой нь тархи гэж хэлж болно. Хүний биеийг нэгэн том компани, корпораци гэж зүйрлэвэл тархи тэрхүү компанийн захирал нь билээ.

Танин мэдэх үйл явцыг бид харж, сонсож, үнэрлэж, амталж, хүрэлцэж байж олж авдаг. Тэгвэл харах үйл явц дээр жишээ авья. Та нүдээрээ энэ хорвоо ертөнцийг хардаг гэж бодож байна уу? Тэгвэл итгэлтэйгээр шууд үгүй гэж хэлье.

Нүдээрээ хардаггүй тархиараа хардаг. Нүд бол байгаа юмс үзэгдлийг гэрлийн нөлөөгөөр мэдэрч хүлээн авч тархинд дамжуулдаг хүлээн авагч эрхтэн юм. Харин нүдээр дамжиж ирсэн тэрхүү юмсын талаарх мэдээллийг тархин дахь харааны төв хүлээн авч боловсруулалт хийж хардаг. Энэ бол нэг л жишээ. Харах, сонсох, үнэрлэх, амтлах, хүртэх гэх мэт таван мэдрэхүйн танин мэдэх процесс тархинд өрнөнө. Тэгэхээр тархи маш их ачаалалтай ажилладаг нь тодорхой. Тархины 100 тэрбум мэдрэлийн эс хоорондоо маш нарийн зохион байгууллалт бүхий мэдээлэл дамжуулах сүлжээ үүсгэн ажиллана.
Мэдрэлийн эс хоорондоо холбогдох хэсгийг синапс гэж нэрлэдэг ба нэг эсээс нөгөө эсэд цахилгаан сэрэл мэдээлэл дамжихын тулд энэхүү синапс хооронд мэдээлэл дамжуулдаг бодисууд ялгардаг. Шинжлэх ухаан одоогоор 100 орчим төрлийн тархинд мэдээлэл дамжуулагч бодис байдаг гэж үзэж байна.

Энэхүү мэдээллэл дамжуулагч бодисоос цухас дурдвал амттан идэх, кофе уух, тамхи татах, архи уух зэрэгт үүсдэг допамин, ходоодноос ялгарч тархинд очиж өлсөх мэдрэмж өгдөг грелин, өөхний эсээс ялгарч тархинд очиж цадах мэдрэмж үүсгэдэг лептин даавар гээд нэрлэж болно. 100 орчим мэдээлэл дамжуулагч бодисуудаар дамжин 100 тэрбум мэдрэлийн эс хооронд мэдээлэл дамжих үйл явц өрнөхийг төсөөлөөд үзье. Яг л он солигдох мөчид буудуулдаг салютийг тасралтгүй буудуулах мэт тийм хэмжээний цахилгаан мэдээлэл тархинд өрнөнө.

21-р зууныг мэдээллийн эрин зуун хэмээн нэрийдэж байна. Аргагүй юм хүн өдөрт хэдэн зуу, хэдэн мянган төрлийн мэдээллийг хэвлэл мэдээлэл, сошиал медиа хэрэгслэлээр дамжуулан авч байна. Тархи энэ болгонд ачааллана. Энэ эрин үед тархинд хүлээн авах процесс нь ихсээд эргэцүүлэн бодох, дүгнэлт хийх процесс нь багасч байна. Тархи ийм төлөв байдалтай үед хэт их ачаалалд орж стресс, мэдрэлийн ядаргаанд ордог. Иймийн учир тархиа амрааж байх хэрэгтэй.

ШҮРШҮҮРТ ОРЧИХООД САЛХИНД ГАРЧ АЛХ
Америкийн эрдэмтэн, нейросайнс судлаач Жонс Күниос профессорын баг олон жилийн судалгааныхаа үндсэн дээр “Юу ч бодохгүй байх нь шинэ санаа бий болоход маш чухал нөлөөтэй” гэсэн дүгнэлтэнд хүрчээ. Шүршүүрт орох, салхинд алхах гэх мэт үед хүний тархинд “default mode network” буюу тайван төлөв байдалд ордог байна. Энэ төлвийн үед тархины их гадарт хадгалагдах ой санамжийн мэдээллүүдийн хоорондох сүлжээ идэвхжиж шинэ санаа үүсдэг ажээ.
Монгол ардын зүйр үгэнд “Суусан сэцнээс явсан тэнэг дээр” гэдэг нь хүний туршлага дээр шинэ санаа үүсэх үндэслэлтэй ажээ. Шүршүүрт орчихоод гараад салхинд алхаад байж дээ. Гэнэт түс хийсэн шинэ санаа орж ирээд тэр нь Нобелийн шагналын эхлэл байхыг үгүйсгэх аргагүй юм. 2012 оны Физиологи, Анагаах ухааны салбарын Нобелийн шагналтнаар Японы эрдэмтэн Шиня Яаманака тодорсон юм. Түүний нээлт бол хүний биеийн аль нэг төрлийн эсийг эргэн програмчлах загвараар үүдэл эс гарган авах нээлт байсан юм. Өөрөөр хэлбэл таны амны салстын эсийг хувирган элэг, бөөр, зүрх гэх мэт өөр эрхтний эсийг ургуулах нээлт юм. Нобелийн шагналт эрдэмтэн Шиня Яманака анх маш олон судалгааны өгүүлэл, диссертаци уншаад уншаад судалгааны чиглэлээ нэг л сайн чиглүүлж чадахгүй байжээ. Тэгээд нэгэн өдөр шүршүүрт орж байхад нь нэгэн санаа орж ирсэн нь түүний нобелийн шагнал хүртсэн нээлтийн эхлэл болсон юм хэмээн дурсан ярьжээ.

https://www.facebook.com/tsahimemch

2018.06.17

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд deed.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 11321287 утсаар хүлээн авна.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй

Л.Энхболд гүтгэх ажилдаа өмнөговьчуудыг татан оролцуулж эхэлжээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.24

“Хөдөлмөрийн эрүүл мэндийн суурь тусламж үйлчилгээ” сэдэвт олон улсын сургалт амжилттай боллоо

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.24

“ЛАЕННЕК хүний эхэсийн тарилга орчин үеийн эмчилгээнд” сэдэвт сургалт боллоо

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.22

Сургалтын эмнэлгийг ирэх оны нэгдүгээр улиралд ашиглалтад өгнө

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.21

“ДЦС-4“-д гарсан ослын шалтгааны урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

БСШУСЯ-ны 30 байгууллагын даргыг хууль зөрчиж томилжээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

Баруун аймгийн зарим нутгаар нойтон цас оржээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

Майкл Жордан хар салхинд өртөн хохирсон хүмүүст 2 сая ам.доллар хандивлажээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

БНСУ-д амьдардаг гадаад иргэдэд хууль зүйн зөвлөгөө үнэ төлбөргүй өгөхөөр болжээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.18

Баруун аймгийн зарим нутгаар нойтон цас оржээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

Дарханчууддаа зориулж S.Outlet дэлгүүр онцгой хямдрал зарлалаа

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.14

МАХН-ын Бага чуулганаас МАН-д хандаж уриалга гаргалаа

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.21

СХД-ийн Засаг дарга М.Чинболдыг хуулийн дагуу огцруулсан болохыг мэдэгдэв

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.05.02

​Хээр хаясан архины шил түймрийн шалтгаан болж байна гэв

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.07.16

Эмэгтэй Ерөнхий сайдтай болох уу

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.09.15

Энэ сарын 26-нд зуны цагийн хуваарьт шилжинэ

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.03.11

МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Д.Амарбаясгалан Дундговь аймагт ажиллалаа

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.04.10

А.Хүрэлмаа: НӨАТ-ын сугалааны 500.000 дээш төгрөгийн азтангууд Татварын ерөнхий газарт хандана

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.10.27

“Алтай констракшн”, “ Жигүүр гранд” компанийн барилгаас зөрчил илрэв

...

Дэлгэрэнгүй » 2015.08.21

УИХ-ын сонгуулийн 9-р тойрогт Л.Элдэв-Очир Х.Баттулгад хандаж уриалга гаргаж байжээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.07.02

Төрийн банкийг энэ онд хувьчлахгүй

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.04.06

Улаанбурхны эсрэг “2000 төгрөгийн аян” өрнүүллээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.25

Улаанбаатар хоёр дахь хонгор болох уу?

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.10.17

Сониуч аппликэйшн хэрэглэвэл нууц үгээ алдах эрсдэлтэй

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.03.05