Хаягдал ус бол саарал алт


 

 -Дэлхийн улс, орнуудын саарал усны хэрэглээ жилээс жилд өсөн нэмэгдэж, харин манайх эхэлж байна-

 

 

        Дэлхийн өнцөг булан бүрт өчигдөр “Цэнхэр алт”-аа хайрлах, гамнах, дахин ашиглах асуудлаар тус салбарын эрдэмтэн, судлаач, мэргэжлийнхэн хэлэлцэж, зөвлөлдөж, “Дэлхийн усны өдөр”-ийг тэмдэглэн өнгөрүүллээ. 1993 онд ЮНЕСКО-гийн чуулганаас жил бүрийн гуравдугаар сарын 22-ны өдрийг “Дэлхийн усны өдөр” болгон тэмдэглэж байхаар тунхагласнаас хойш Дэлхий даяар жил бүрийн энэ өдрийг тодорхой уриан дор тэмдэглэж ирсэн. Тэгвэл 2017 оны Дэлхийн усны өдрийн уриаг НҮБ-аас “Хаягдал ус” хэмээн зарласан бөгөөд манай улс эл өдрийг “Хаягдал ус-нөөц баялаг” уриан дор тэмдэглэлээ. Энэ өдрийн хүрээнд усны үнэ цэнэ, ус ашиглахтай холбоотой хууль эрх зүйн орчин өдгөө ямар байгаа, усыг дахин ашиглахтай холбоотой бусад асуудлуудын талаар эрдэмтэн судлаачид, мэргэжлийн байгууллагынхан “Хаягдал ус-нөөц баялаг” сэдэвт форум зохион байгуулсан юм. 

 

Д.Оюунхорол: Дэлхий нийтийн жишгийн дагуу усны нөөцийг сав газраар нь хамгаалах, зохистой ашиглах, нөхөн сэргээх менежментийн бодлого баримталж байна

 

Форумын нээлтийн үеэр БОАЖ-ын сайд Д.Оюунхорол “Юуны өмнө амь амьдралын эх булаг, чандмань эрдэнэ болсон усаа хайрлан хамгаалж, зүй зохистой ашиглахад хүч хөдөлмөрөө зориулж ирсэн усны салбарын үе үеийн эрдэмтэн судлаач, алба хаагчдад “Дэлхийн усны өдөр”-ийн мэндийг БОАЖЯ-ны нэрийн  өмнөөс дэвшүүлье. НҮБ-аас 2017 оны “Дэлхийн усны өдөр”-ийн уриаг “Хаягдал ус” хэмээн  зарласан.  Манай улс  эл өдрийг “Хаягдал ус-нөөц баялаг” уриан дор тэмдэглэж байна. Бидний өвөг дээдэс үеийн үед чандмань эрдэнэ болсон усны үнэ цэнийг юугаар ч сольшгүй баялаг хэмээн тодорхойлж, усаа бохирдуулахгүй, ариун тунгалаг байлгахыг эгнэгт эрхэмлэж, усны эх булгийг онцгойлон хамгаалж ирсэн сайхан уламжлалтай ард түмэн. Өвөг дээдсийнхээ мөрдөж ирсэн энэ сайхан ёс заншил, уламжлалаа  өнөөгийн нөхцөлд баяжуулан хөгжүүлж, бодлого болгон хэрэгжүүлэх нь өнөөдөр иргэн бүрийн журамт үүрэг юм. НҮБ-аас “Дэлхийн усны өдөр”-ийн энэ жилийн уриаг “Хаягдал ус” гэж зарласан нь ч учиртай. Хаягдал ус нь өөрөө дахин ашиглагдах боломж бүхий “нөөц баялаг” болж байгааг дэлхийн олон орны туршлагаас харж болно.  Бид хаягдал усыг цэвэрлэх, эргүүлэн ашиглах шинэ дэвшилтэт техник, технологийг эрчимтэй нэвтрүүлэхэд онцгой анхаарч, хэрэгжүүлэх цаг нь болсон” гэсэн юм. Харин ус ашиглахтай холбоотой хууль, эрх зүйн орчин өдгөө ямар байгаа талаар болон Ус бохирдуулсны төлбөрийн тухай хууль хэзээ бүрэн хэрэгжиж эхлэх талаар “Бид дэлхий нийтийн жишгийн дагуу усны нөөцийг сав газраар нь хамгаалах, зохистой ашиглах, нөхөн сэргээх менежментийн бодлого баримталж байна. Энэ нь сав газрын эхэн, дунд хэсэгт амьдарч буй иргэд нь адаг хэсэгт амьдарч буй иргэдийг хохироож болохгүй, бохирдуулагч нь төлөх ёстой гэсэн зарчим юм. Хаягдал усыг эргүүлэн ашиглах эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгохоор Ус бохирдуулсны төлбөрийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг боловсруулаад байна. Мөн Төв цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршүүлсэн хаягдал усыг эргүүлэн ашиглах боломжтой байдлаар ТЭЗҮ, зураг төслийг нь боловсруулан энэ ондоо багтаан шинээр байгуулах, шинэчлэх ажлыг эхлүүлэхээр гэрээ хэлэлцээрийн  төвшинд  байна” гэсэн юм. 

 

Л.Эрдэнэбулган: Үерийн усаа хуримтлуулан усны нөөцөө нэмэгдүүлж, ирээдүйн усны хэрэгцээг гадаргын усаар хангах, шилжүүлэн ашиглах шаардлага тулгарч байна

 

Мөн “Усны нөөц ба хаягдал усны хууль эрх зүйн орчин” сэдвээр илтгэл хэлэлцүүлсэн БОАЖЯ-ны Газар зохион байгуулалт, усны нэгдсэн бодлого зохицуулалтын газрын мэргэжилтэн Л.Эрдэнэбулган “Монгол орны усны нийт нөөцийн сүүлийн 40 жилийн судалгаанаас үзвэл жил тутам дунджаар 564.8 шоо км байдаг ба үүний 82.5 хувь буюу 500 шоо км  нь нуурын, 6.1 хувь буюу 34.6 шоо км  нь гол мөрний, 3.4 хувь буюу 19.4 шоо км  нь мөнх цас, мөсөн голын, 1.9 хувь буюу 10.8 шоо километрийг газрын доорх ус эзэлж байна. Сүүлийн жилүүдэд уур  амьсгалын өөрчлөлт, дулаарлаас шалтгаалан мөнх цас, мөсөн голын усны нөөц ихээхэн буурч байна. Хотжилт, үйлдвэрлэл үйлчилгээний усны хэрэглээ эрс нэмэгдэж байгаагаас  Улаанбаатар хот болон говийн бүсийн томоохон ордуудад усны нөөц дутагдах хандлагатай байна. Иймээс бид үерийн усаа хуримтлуулан, усны нөөцөө нэмэгдүүлж ирээдүйн усны хэрэгцээг гадаргын усаар хангах, шилжүүлэн ашиглах шаардлагатай байна.  Дэлхий дээр 5.5 тэрбум шоометр бохир ус хаягддаг бол манай улс жилдээ 500 сая орчим цэвэр ус ашиглаж, 470-аад сая шоометр бохир ус гаргаж байна. Монгол орноо цэвэр цэнгэг устай нь, онгон сайхан байгальтай нь үлдээхийн төлөө ухаант хүн бүр өөрсдөөс шалтгаалах бүхнийг чин сэтгэлээсээ хийж, өдөр тутмын хэрэглээндээ чандмань эрдэнэ болсон усаа хэмнэх, ариг гамтай ашиглах ахуйн соёл, дадал заншлыг хэвшүүлэхийг иргэддээ уриалж байна” гэсэн юм. 

 

М.Энхжаргал: Хаягдал усыг цэвэршүүлэн дахин ашигласанаар цэвэр усны нөөцийг хэмнэх боломж их байна

 

Форумын үеэр хаягдал усыг дахин ашиглаж, шинэ техник технологийг хэрэглээндээ нэвтрүүлсэн аж ахуйн нэгжүүд үзэсгэлэн гаргаж, өөрсдийн технологи, ололт, амжилтаа усны салбарынханд танилцуулсан юм. Энэ үеэр хаягдал усыг цэвэршүүлэн үр ашигтай зарцуулж, бусад аж ахуйн нэгж, байгууллагад үлгэр жишээ болж байгаа М-Си-Эс Кока-Кола компанийн Байгаль орчин хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй хариуцсан менежер М.Энхжаргал “Манай компанийн бизнесийн гол үндэс нь ус. Иймд бизнесийнхээ үндэс болсон усыг хамгаалах хөтөлбөрүүдийг шат дараатай хэрэгжүүлж байна. Үүний тод жишээ бол Хүнсний үйлдвэрүүд дундаас хамгийн анхны хаягдал ус цэвэршүүлэх байгууламжийг 2015 онд ашиглалтад оруулсан явдал юм. Манай Хаягдал Ус Цэвэршүүлэх Байгууламж нь хоногт 2000 шоо метр хаягдал усыг биологийн болон MBR технологийн дагуу шүүн цэвэршүүлж байна. Хаягдал ус цэвэрлэх байгууламжаас гарсан ус нь Монгол Улсын Хүрээлэн буй орчинд нийлүүлэх цэвэрлэгдсэн бохир усны стандарт болох MNS 4943:2015 стандартад нийцсэн бөгөөд загас амьдрах хүртэл түвшинд цэвэршүүлсэн ус юм. Бид энэ усаа “Нийтийн үйлчилгээний Улаанбаатар нэгтгэл” –д Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжийн усалгаа, зам талбай угаалтанд өгч байгаа ба Баянзүрх дүүргийн Онцгой байдлын Гал унтраах хэлтэст ой хээрийн түймэр унтраахад өгөхөөр болсон. Мөн бид өөрийн үйлдвэрийн ногоон байгууламжийн усалгаа болон түгээлтийн машинуудаа угаахад ашиглаж байна” гэлээ. 

 

 

Б.Энхмарт


2017.03.23

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд deed.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 11321287 утсаар хүлээн авна.

ТӨСТЭЙ МЭДЭЭЛЭЛ

  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй

Л.Энхболд гүтгэх ажилдаа өмнөговьчуудыг татан оролцуулж эхэлжээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.24

“Хөдөлмөрийн эрүүл мэндийн суурь тусламж үйлчилгээ” сэдэвт олон улсын сургалт амжилттай боллоо

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.24

“ЛАЕННЕК хүний эхэсийн тарилга орчин үеийн эмчилгээнд” сэдэвт сургалт боллоо

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.22

Сургалтын эмнэлгийг ирэх оны нэгдүгээр улиралд ашиглалтад өгнө

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.21

“ДЦС-4“-д гарсан ослын шалтгааны урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

БСШУСЯ-ны 30 байгууллагын даргыг хууль зөрчиж томилжээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

Баруун аймгийн зарим нутгаар нойтон цас оржээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

Майкл Жордан хар салхинд өртөн хохирсон хүмүүст 2 сая ам.доллар хандивлажээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

БНСУ-д амьдардаг гадаад иргэдэд хууль зүйн зөвлөгөө үнэ төлбөргүй өгөхөөр болжээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.18

Баруун аймгийн зарим нутгаар нойтон цас оржээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.09.19

Дарханчууддаа зориулж S.Outlet дэлгүүр онцгой хямдрал зарлалаа

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.14

МАХН-ын Бага чуулганаас МАН-д хандаж уриалга гаргалаа

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.21

СХД-ийн Засаг дарга М.Чинболдыг хуулийн дагуу огцруулсан болохыг мэдэгдэв

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.05.02

​Хээр хаясан архины шил түймрийн шалтгаан болж байна гэв

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.07.16

Ерөнхий сайд Сүхбаатар аймгийн ИТХ-ын хууль бус шийдвэрийг баталж, баяр наадмыг бужигнаан болголоо

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.07.22

Эмэгтэй Ерөнхий сайдтай болох уу

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.09.15

Сонгинохайрхан дүүрэг “Хоггүй орчин-Эрүүл амьдрал” аян зарлалаа

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.03.31

Н.Энхтайван:Хуулийг шинэчилснээр үл таних юмуу “Цүнх баригч”нэг нөхөр дарга болдгийг таслан зогсооно

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.01.25

Хотын даргын хийсэн шинэчлэл нийтийн тээврийнхнийг элгээр нь хэвтүүлж байна

...

Дэлгэрэнгүй » 2015.10.08

Төрийн банк Оюутны хөгжлийн зээл олгож байна

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.09.05

Ардын нам авилгачдыг "уйлуулна"

...

Дэлгэрэнгүй » 2015.09.15

Сэтгүүлчийг сулла” цуглаан Чингисийн талбайд боллоо

...

Дэлгэрэнгүй » 2015.07.20

Б.Наранхүүд сул гишүүний суудал хангалтгүй санагджээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2015.08.10

Ерөнхий сайд сайдуудын нэрсийг өнөөдөр өргөн барих гэж байна

...

Дэлгэрэнгүй » 2015.09.04