Ж.Хайрулла: Хүний уураг тархи олон мянган төвтэй

Р.ОЮУН

Монгол Улсын ардын эмч, Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн шагналт, академич Ж.Хайруллатай ярилцлаа.

 

-Танд энэ өдрийн мэндийг хүргэе. Толгойнөвчинюунаас болж үүсдэг юм бэ?

-Хурууг чимхээд байвал өвдөнө. Яагаад өвдөж байгаа юм гэдгээс л эхлэх ёстой. Хамгийн гол нь чимхэхэд цусан хангамж зогсч байгаа юм. Хуруунд цус очихгүй болохоор чинэрч, бадайраад өвдөж байгаа нь энэ. Толгой өвдөх нь заавал хавдартай байж өвддөг юм биш. Хавдаргүй байлаа ч толгой өвдөж болно. Тархины цусан хангамж ямар нэг хэмжээгээр хямралд орвол толгой өвдөнө. Түр зуурын цусны гүйдэл хаагдах, саатах, судас агших, даарснаас эсвэл хэт халснаас толгой өвдөж болно.

-Сүүлийн үед хүмүүс тархины судас нарийслаа гэжярьдаг. Энэ нь юунаас болдог юм бол?   

-Тархины судас нарийсах шалтгаан олон бий. Тухайлбал, ус гүйж байгаа хоолойнуудыг 3-4 жилд нэг удаа солихгүй бол дотор нь бохир орно.

Үүнтэй адил бидний судсан дотор гүйж байгаа. Цусны найрлагад давс, өөх, тос, уураг бий. Цус гүйж байгаа судсанд эдгээр зүйл аажимдаа өнгөр тогтож суухаар хөндий нарийсдаг. Энэ нь нас тогтсон хүмүүст ихэвчлэн тохиолддог учраас судас нарийслаа, хатуурлаа гэж ярьдаг. Харин залуучууд юунаас болдог вэ гэхээр олон шалтгаан бий. Уур биеийг, уул морийг зовооно гэж ярьдаг. Эцэг өвгөд, элэнц хуланц маань дээр үеэс уурлаад байвал цусны судас агшиж, цус гүйх нь мууддаг гэдгийг тогтоосон байгаа юм. Надад үзүүлж буй хүмүүс дотор сайхан залуучууд судас нарийссан гэсэн оноштой ирж байна. Яагаад ингэдэг юм бэ гэхээр дандаа уурлаж, уцаарлаж, бухимддаг. Эсвэл айж цочдог, үгүй бол айхтар хүнд юм өргөж, хөдөлдгөөс дотор нь юм суугаагүй мөртлөө судас нь агшиж нарийсдаг. Мөн ямар нэг хатуу юманд дарагдвал, сэтгэл санаа таагүй үед ч судас агшдаг.

-Судасны нарийсалттай үед ямар эмчилгээ хийлгэх ёстой вэ?

-Юунаас болж цусны гүйдэл хямралд орж байгааг нь тогтоохгүйгээр эмчилгээ ярих хэрэггүй. Уурлаж уцаарласнаасаа болоод цусны хямралд орсон байвал уурыг нь тайлаад тайвшруулах, айсан бол айхыг нь болиулчихвал зүгээр болчихно. Учрыг нь олохгүйгээр таамаг, багцаагаар эмчилгээ хийнэ гэдэг эмч биш хүний ажиллагаа.        

-Толгой дүүрч эсвэл таллаж өвддөг. Энэ юутай холбоотой вэ. Толгойн аль нэг хэсэгт өвдвөлэмчид хандгэдэг. Энэ талаар...?

-Яг үнэн. Хүний уураг тархи олон мянган төвтэй. Тухайлбал, харах, сонсох, үнэрлэх, ярих, амтлах, айх, цочих гэсэн төвтэй. Аль төвийнх нь цусан хангамж хямралд орж байна түүнээс шалтгаалж тухайн төв өвдөнө. Тэгэхээр толгой таллаж өвдөөд байна гэдэг нь тэр талынх нь цусан хангамж муудаж байгаагийн шинж. Зарим тохиолдолд гэмтэл согог байлаа гэж бодоход гэмтлийн хүчнээсээ болж эсрэг талд нь илүү өвдөх, цохиулсан тал нь гайгүй байх жишээтэй. Энэ нь тархины дотоод бүтэцтэй холбоотой.

Мөн толгой өвдөх нь олон янз байдаг. Дүүрч, хатгуулж, лугшиж, шахаж базаад байгаа юм шиг өвдөх нь цусан хангамжийн хэлбэрээс болж байгаа юм. Хавдар ур тогтсон нөхцөлд ихэвчлэн дээрээсээ өвддөг. Би хавдар гэдэг үгэнд их эмзэг ханддаг. Тухайлбал, тархины хавдартай хүн орж ирээд “Эмч үзээд намайг тархины хавдартай гэсэн” гэж хэлдэг. Тэгэхэд нь “Үгүй ээ наадах чинь хавдар биш. Хүний нүүрэн дээр ургацаг байдаг шүү дээ. Түүн шиг тархинд чинь тийм жаахан ур ургасан байна” гэж хэлэхээр нөгөө хүн тайвширдаг. Мөн тархины гэр хальс гэж бий. Тархины гэр хальсны өвчлөлийн үед хатгуулах, судас зангирсан, агшсан байвал лугшиж өвдөх жишээтэй.

-Манайхан толгой өвдсөн үед цинаризин, фезам уудаг. Таарахгүй тохиолдолд ямар нэг гажнөлөө үзүүлэхүү?

-Цинаризин, фезам аль нь ч судас тэлдэг эмүүд. Гол нь цусны гүйдлийг дэмжиж байгаа санаатай юм. Гэтэл энэ нь онож ч байж болно үгүй ч байж мэднэ. Учир шалтгааныг нь олохгүй эм бичнэ гэдэг мэдлэггүй хүний ажил. Хэрэв таараагүй эм хэрэглэвэл өвчинг намжаах бус харин ч хортой нөлөө үзүүлж болно.

-Сүүлийн үед охид, бүсгүйчүүд маань үсээ байнга индүүддэг болсон. Энэ нь толгойн өвчинтэйболоходнөлөөлөх үү?

-Толгойд байх ёстой юм байхаас бус хажуугаар нь гоёх, дураараа өөрчлөх, хэлбэр оруулах нь хүсээд байх зүйл биш. Ялангуяа, 40-50 нас хүрсэн хойно өнгө зүсээ засуулах нь зөв зүйтэй болохоос залуу байхад илүү будаг шунх, хими хийлгэх хэрэггүй. Аав, ээжийн хайрласан хишгийг эвдэж болохгүй гэсэн үг.

-Хүзүү шохойжсоноос цусан хангамж дутагдаж толгой их өвддөг. Энэ нь хавдар болоходнөлөөлдөг боловуу?

-Хавдар юунаас үүсдгийг одоо хүртэл шинжлэх ухаан тогтоогоогүй байна. Утаа, тортогноос хавдар үүсч болно. Бид утаан дунд нүүрсхүчил дотор амьдарсаар байна. Идэж, ууж байгаа хоол, ундны чанар ямар байгаа билээ. Янз бүрийн химийн бордоо хэрэглэсэн төмс, хүнсний ногооноос эхлээд хүнсэнд хэрэглэж буй зүйлс маань хавдар үүсэх шалтгаан болж байна. Хүзүү шохойжсоноос цусан хангамжийн хямралд орно. Ингэснээр цусгүй болж мэдэх юм. Цусгүй удаан байвал хавдар ч юм уу, хавдар төстэй юм болж хувирч мэднэ.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин


2016.05.05

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд deed.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 11321287 утсаар хүлээн авна.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй

Бид утуулж, Бээжин Цэлмэв

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Азербайжаны банкирийн эхнэрээс нэг сая гаруй фунтийн үнэ алмааз бөгж хураан авчээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

С.Мөнхчулууныг нийслэлийн Засаг даргаар батламжлуулах саналыг Ерөнхий сайдад хүргүүлэхээр боллоо

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Ядуу учраас Монгол хүний IQ доогуур байна, Гэхдээ…

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх: Дарга нараас ёс суртахуун, сахилга бат, хариуцлага шаардаж ажиллана

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Цэргийн бүртгэл 71.2 хувьтай явагдаж байна

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Цагаан сараар баримтлах замын хөдөлгөөний аюулгүйн зөвлөмж

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Хуурамч мөнгөн дэвсгэрт илэрчээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Хүүхдүүдийнхээ амийг “утаачид”-аас нэхье

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Бид утуулж, Бээжин Цэлмэв

...

Дэлгэрэнгүй » 2019.01.17

Хуулийн төсөл батлагдсанаар иргэд аж ахуйн нэгжийн татварын дарамт буурна

...

Дэлгэрэнгүй » 2018.01.31

JCI Монгол байгууллагын 25 жилийн ой тохиож байна

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.29

Өмнөх засгийн алдааг засахад чамгүй хугацаа орж байна

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.10.18

“Этүгэн” их сургуулийг хувийн хэвшлийн сургуулиудаа үлгэрлэж байгааг онцолжээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.07.03

4,9 тоогоор төгссөн дугаартай машины татварыг энэ сард төлнө

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.11

Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржид Японы парламентын төлөөлөгчид бараалхлаа

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.05.03

АН дахь увсынхан хуралдаж, Лу.Гантөмөрийг намын даргад зүтгүүлж эхэллээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.12.09

Ц.Мөнхбаяр: Наранд таниагүй нөхдийн чанарыг тэнд л мэдлээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2015.11.23

Элэг бүс, сэнжигний барьцан доорх элдэв яриа хөөрөө

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.14

Маргаашаас эхлэн жолоочийн зөрчлийн оноог тооцно

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.01.31

Оны эхний улиралд манайх 2,9 тонн алт гадаадад гаргажээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.28

Өсвөрийн Шатарчдын Ази Тивийн Аварга Шалгаруулах тэмцээн эхэллээ

...

Дэлгэрэнгүй » 2016.04.06

Солонгосын хойгт дайн дэгдвэл БНСУ-ын армийг АНУ удирдана

...

Дэлгэрэнгүй » 2015.10.20

Зоосны хямрал засгийн хямралаар тэжээгдэх вий

...

Дэлгэрэнгүй » 2017.08.23